चीनले अवैध वन्यजन्तुको व्यापारमार्फत नै घातक रोग संसारभर निर्यात गर्यो 

  |   प्रकाशित :

काठमाडौं । चीनको वुहानस्थित वन्यजन्तु बजारबाट कोरोना भाइरस मानव शरीरमा पुगेको विश्व स्वास्थ्य संगठनले स्पष्ट गरिसकेको छ । विश्वभरका डाक्टरहरू, वातावरणीय विज्ञहरूले वन्यजन्तु बजार बन्द गर्न आह्वान गरेका थिए । यद्यपि चिनियाँ अधिकारीहरूले विश्वभरका डाक्टरहरू, वातावरणीय विज्ञहरूको आह्वानलाई बेवास्ता गर्दै सर्प, छेपारो र बिच्छु जस्ता अन्य वन्यजन्तुहरू बजार सञ्चालन गर्न अनुमति दिएको छ । 
 
चाखलाग्दो कुरा के छ भने, सार्स रोग (गम्भिर तीव्र श्वासप्रश्वास सिन्ड्रोम) २००२ देखि ३ सम्ममा भर्खरको कोरोनाभाइरस जस्तै एउटा रोग चीनमा शुरु भएको थियो। यद्यपि चीनले कुनै पाठ सिकेन र आफ्ना मानिसहरूलाई जंगली मासुको कारोबार र खान अनुमति दियो। बेइजिले  २००२ देखि ३ सम्ममा सार्सको संकटपछि थोरै अवधिको लागि वन्यजन्तुहरू बजारमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो। चिनियाँ एकेडेमी अफ साइंसेज लगायत चीनका धेरै संरक्षणविद्हरू, चिकित्सा पेशेवरहरू, अनुसन्धान संस्थानहरूले यो स्थायी हुने आशा गरेका थिए तर वन्यजन्तुको व्यापार छिट्टै फर्किए। बेइजि याको गल्ती र कुकर्मको लागि अहिले सम्पूर्ण विश्व पीडित छ। 

सन् २०१७ को चिनियाँ सरकारको रिपोर्ट अनुसार अवैध वन्यजीव व्यापारमा चीन लिन्चपिन हो, जुन ७३ अर्ब डलर रहेको छ । ११० भन्दा बढी विभिन्न पशु प्रजातिहरू चीनको भिजेका बजारमा बेचिन्छन्।  यसैले चीनका साथै विश्वलाई एकपटक फेरि घातक भाइरसको प्रभावमा पारेको छ । हालसम्म उपलब्ध प्रमाणहरु स्पष्ट हुन्छ की कोरोना भाइरसको उत्पत्ति जनावरवाटै भएको  छ। ‘यसमा सम्भवतः ब्याट्समा यसको इकोलोजिकल भण्डार रहेको छ तर कसरी भाइरस बल्छीबाट मानिसमा आएको यो देख्न र पत्ता लाग्न बाँकी छ’ डब्ल्यूएचओका प्रवक्ता फडेला चाइबले भने।

हङकङको विश्वविद्यालयले गरेको एक पछिल्लो अनुसन्धानले कोविड-१९ को उत्पत्ति कसरी र कुन माध्यमबाट मानिसमा सरेको देखाएको छ। यसले जुनोटिक प्रसारण रोक्न गीला बजारबाट ब्याट र पानगोलिनहरू हटाउन आग्रह गरेको छ। बिभिन्न देशहरुका अन्वेषकहरुका अनुसार, मध्यवर्ती पाहुनाको रूपमा पानगोलिन शीर्ष संदिग्ध हुन्। यसको अर्थ कोरोना भाइरसको साथ हुने संक्रमित पानगोलिन हो जसले पछि भाइरसलाई उनीहरूको उपभोगमा सार्दछ। यसैबीच, मिशिगन विश्वविद्यालयको कम्प्युटेसनल मेडिसिन र बायोइन्फर्मेटिक्स विभागका अन्वेषकहरूले सुझाव दिए कि यो प्यांगोलिन मध्यवर्ती पाहुनाको सट्टा प्राकृतिक होस्ट हुन सक्छ।

वैज्ञानिक प्रमाणहरूको बाबजुद बेइजिले वन्यजन्तुहरू भिजेको बजारमा स्थायी प्रतिबन्धको विश्वव्यापी आह्वानमा आँखा चिम्लेको छ। यी बजारहरू विदेशी वन्यजन्तुहरूको व्यापारको लागि सुरक्षित र सुविधाजनक प्लेटफर्म प्रदान गर्दछ। चीनले फेब्रुअरीमा वन्यजन्तुको व्यापार बन्द गरेको थियो। चिनियाँ सरकारी मिडिया सिन्हुआका अनुसार मार्चको अन्त्यसम्ममा ९४ प्रतिशत ओले बजारमा खुल्यो । अहिले संरक्षणवादीहरू र अन्तर्राष्ट्रिय नेताहरूले चीनको ओसिलो बजार मार्फत गैरकानुनी वन्यजन्तुको व्यापारमा स्थायी प्रतिबन्धको माग गर्दै ती बजारहरू र जुनोटिक रोगहरूबीचको सम्भावित सम्बन्ध तोक्न सक्छन्। 

अमेरिकी विदेश मन्त्री माइक पोम्पीओले भिजेको बजार र जुनोटिक रोगमा बेचिने अवैध वन्यजन्तुको बीचको कडा सम्बन्धलाई ध्यानमा राख्दै संयुक्त राज्यले जनताको गणतन्त्र चीनलाई आफ्नो वन्यजन्तु गीला बजार र अवैध वन्यजीवन बेच्ने सबै बजारहरू स्थायी रूपमा बन्द गर्न आग्रह गरेको छ। यसैबीच, अष्ट्रेलिया सरकारले वन्यजन्तु भिजेको बजारमा छानबिन गर्न भनेको छ ।

चीनको जैव विविधता संरक्षण तथा हरित विकास फाउण्डेशनका महासचिव जिनफेन झाउले ‘वन्यजन्तु संरक्षण कानूनको कार्यान्वयन र चीनमा उच्च स्तरको अवैध व्यापारले ओले बजारमा प्रतिबन्ध लगाउन असफल’ भएको बताएका छन्। । वन्यजन्तु संरक्षण समाजले मानव उपभोगका लागि वन्यजीवन बेच्ने प्रत्यक्ष पशु बजारहरू बन्द गर्न आग्रह गरेको छ।

© Copyright Nepalpana.com 2020. All rights reserved.
Design & Developed By : Journey For Tech