Logo

बुधवार, आषाढ २२ गते २०७९

images

पाकिस्तानमा इमरानको सत्ता जोगाउन नेपालकै मोडल अपनाउँदै चीन, पश्चिमा चिढ्याउँदा अर्थतन्त्र टाट पल्टिँदै

पाकिस्तानमा इमरानको सत्ता जोगाउन नेपालकै मोडल अपनाउँदै चीन, पश्चिमा चिढ्याउँदा अर्थतन्त्र टाट पल्टिँदै

नेपालपाना चैत्र २२ २०७८
  • 10.4K
    SHARES
  • पाकिस्तानमा इमरानको सत्ता जोगाउन नेपालकै मोडल अपनाउँदै चीन, पश्चिमा चिढ्याउँदा अर्थतन्त्र टाट पल्टिँदै

    काठमाडौं । पाकिस्तानमा इमरान खानको सत्ता संकटमा परेको छ । संसद विघटनको निर्णय सर्वोच्च अदालतले उल्ट्याइदिएको छ । अब संसदमा उनीमाथिको अविश्वास प्रस्ताव अघि बढ्ने छ । अल्पमतमा भएकाले उनले संसद विघटन गरेका थिए । अल्पमतमा परेको इमरानको सत्ता जोगाउन चीनले नेपालकै मोडल अपनाएको छ । चीन र रुसको पछि लागेर अमेरिका र युरोपलाई गाली गर्ने तथा तथानाम आरोप लगाएर चिढ्याउने काम इमरानले गरिरहेका छन् । यसले पाकिस्तानमाथि थप प्रतिबन्धहरु लाग्न सुरु भएको छ । आईएमएफले ऋणसम्बन्धी सम्झौतामा कडाई गरिसकेको छ । एमसीसी फिर्ता पठाउँदा टाट पल्टि रहेको श्रीलंकाजस्तै पाकिस्तानको अर्थतन्त्र पनि नाजुक अवस्थातर्फ अग्रसर भइरहेको छ ।

    यस्तोमा चीन पाकिस्तानमा आफ्नो पकड कायम राख्न र आफ्नो इसारामा चल्ने सत्ता टिकाउन नेपालजस्तै सत्ता गठबन्धन र पार्टी एकताको प्रस्ताव लिएर सक्रिय भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।

    इमरानले आफ्ना सत्ता साझेदार दल र विपक्षी दललाई विदेशीले उचालेर अविश्वासको प्रस्ताव ल्याउन लगाएको आरोप लगाएका छन् भने युक्रेनको पक्षमा बोल्न अमेरिकाबाट दबाब आएको पनि आरोप लगाएका छन् । चीनको उक्साहटमा इमरानले विश्व शक्ति अमेरिका र पश्चिममा शक्तिलाई चिढ्याएर देशलाई आर्थिक संकटको भूमरीमा लैजान खोजेका छन् ।    

    इमरानले इयु, नाटो, जापान र अस्ट्रेलियासहित २२ देशको एक समूहले पाकिस्तानलाई युक्रेन मुद्दामा रूसको निन्दा गर्न गरेको अनुरोधलाई दबाबका रुपमा देखाएर राष्ट्रवादी बन्न खोजेका छन् । 

    रुस युक्रेन द्वन्द्वमा तटस्थताको वकालत गर्ने इमरानले सत्ता संकटमा पाकिस्तान सेना तटस्थ बस्दा भने जनावरमात्र तटस्थ बस्छन् भनेर आलोचना गरेका छन् । यसबाट पनि उनको द्वैध चरित्र उदाङ्गो भएको छ । 

    इमरानले २७ मार्चको विशाल र्यालीमा आसिफ अली जरदारी र नवाज शरीफविरुद्ध विदेशी सहायतामा आफ्नो सरकार ढाल्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएका थिए । यो स्थितिलाई उनले जुल्फिकार अली भुट्टोसँग तुलना गरे । पाकिस्तानमा स्वतन्त्र नीति अपनाउन खोजेका भुट्टोलाई सैन्य तानाशाह जियाउल हकले अपदस्थ गरेका थिए । आफूले पनि भारतको जस्तै एक स्वतन्त्र विदेश नीतिलाई अगाडि बढाउन चाहेको इमरानले दाबी गर्ने गरेका छन् । तर स्वतन्त्र विदेश नीतिका नाममा उनले चीनको फेरो समातेको लुकेको छैन । चिनियाँ समर्थनमा उनी सत्ताका लागि देशलाई नै भड्कालोमा उद्धत छन् । 

    चीनले पनि पाकिस्तानको घरेलु राजनीतिमा खुलेयाम हस्तक्षेप गरिरहेको छ । पाकिस्तानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार वरिष्ठ चिनियाँ दूत सत्तारूढ़ गठबन्धनभित्र विपक्षी नेताहरु, सेनाका अधिकारी र गुटसँग भेटेर सम्वाद गरिरहेका छन् । यो मोडल नेपालमा नेकपा पार्टी बनाउनेजस्तै चिनिया कसरत हो । नेपालमा एकीकृत कम्युनिस्ट पार्टी बनाएर चीनले सीमा अतिक्रमण दबाउन खोजेको थियो भने नेपालको प्रेसलाई पनि धम्की दिएको थियो । 

    १३ मार्चमा पाकिस्तानमा चिनियाँ मिसनका उपप्रमुख पांग चुनक्स्यूले पाकिस्तान मुस्लिम लीग-कायद (पीएमएल-)का अध्यक्षसँग भेट गरेका थिए । पूर्वप्रधानमन्त्री चौधरी शुजात हुसैन जो इमरानको सत्तालाई अल्पमतमा पार्न सक्रिय छन्, जसले अविश्वास प्रस्तावमा महत्वपूर्ण भूमिका निभाउन सक्छन् उनलाई पनि चुनक्स्युले भेटेर "राजनीतिक स्थिति" र "पारस्परिक हितका मुद्दों" चर्चा गरेका छन् । चीनले पाकिस्तानमा राजनीतिक र आर्थिक स्थिरता चाहेको उनले बताएका थिए । यसबाट के सन्देश थियो भने इमरानको सत्ता ढाल्न हुन्न । 

    बेइजिङले आफ्नो फाइदाका लागि पाकिस्तान र इमरानको सरकारलाई प्रयोग गरिरहेको छ । बीआरआई, चीन-पाकिस्तान आर्थिक करिडोर (सीपीईसी) को फाइदा पनि पाकिस्तानभन्दा चीनलाई बढी देखिन्छ । जसका कारण पाकिस्तान, बलूचिस्तानमा सीपीईसी विरोधी आन्दोलनदेखि चिनियाँ नागरिकमाथि हमलासम्मका घटना भएका छन् । 

    यसबाहेक, अफगानिस्तानमा बढ्दो अनिश्चितता, विनाशकारी तालिबान शासन र तालिबान विरोधी गुटहरूको उदयले आगामी दिनहरूमा थप समस्याहरू निम्त्याउन पर्याप्त शक्तिशाली छ । यी सबैको अर्थ सीपीईसीमा कोष प्रवाह जुन इमरान खानको सरकारले यति जोसिलो रूपमा बैंकिङ गरिरहेको थियो त्यो चीनका लागि अनुकुल थियो । पाकिस्तानमा सेना-समर्थित ठेकेदार लबीले पहिले नै राम्रो पैसा निकालेको छ, र यदि कोष प्रवाह घट्यो भने, तिनीहरूको सीपीईसीमा कम चासो हुनेछ । तर, खानको विकल्प छैन । उनले लोकतान्त्रिक संसारसँगका सबै पुलहरू जलाए र अहिले जे भए पनि चिनियाँ समर्थनमा पूर्ण रूपमा निर्भर छन् ।

    विगतमा पाकिस्तान अमेरिकी सहयोग र आईएमएफजस्ता अमेरिकी सहयोगी बहुपक्षीय संस्थाको ऋणमा बाँचिरहेको थियो । सन् २०१८ देखि अमेरिकी सहायता रोकिएको छ । पाकिस्तानले विगतमा आईएमएफबाट २२ वटा ऋण लिएको थियो र २३ औं ऋणको समीक्षा भइरहेको थियो ।

    यसैबीच, पाकिस्तानको अर्थतन्त्र कमजोर भएको छ । खानले २०१८ मा पदभार ग्रहण गरेदेखि, खुद्रा मुद्रास्फीतिले आकाश छोएको छ । यो अधिकांश अवधिको लागि कम कच्चा मूल्य र न्यून वैश्विक मुद्रास्फीतिको बावजुद हो । जनवरी २०२१ बाहेक, मुद्रास्फीति विगत दुई वर्षमा ८ प्रतिशतभन्दा माथि थियो, एक पटक १४ प्रतिशतको अंक पार गरेको थियो र विगत ६ महिनादेखि १०-१३ प्रतिशतमा रहेको थियो । 

    अयोग्य सरकारसँग रेमिट्यान्स बाहेक डलरको थोरै स्रोत छ, र विगतको ऋण तिर्न नयाँ उधारो चाहिन्छ । रेमिट्यान्स अर्थतन्त्र पनि आतंकवादी गतिविधिसँग सम्भावित सम्बन्धको कारणले जाँचको दायरामा छ । पाकिस्तान जुन २०१८ देखि पेरिस-आधारित फाइनान्सियल एक्शन टास्क फोर्सको ग्रे लिस्टमा रहेको छ, जसले मनी लान्ड्रिङलाई नियन्त्रण गर्न असफल भएको छ, जसले आतंकवादलाई वित्तपोषण गर्न नेतृत्व गर्दछ । स्थिति भने जस्ताको तस्तै छ ।

    चैत्र २२, २०७८ मंगलवार २२:२०:०० बजे : प्रकाशित

  • सम्बन्धित विषय:

  • # पाकिस्तान
  • # इमरान खान
  • # चीन

  • नेपालपाना

    सम्बन्धित समाचार
    ताजा अपडेट

    Copyright © All right reserved to Nepalpana

    Site By: SobizTrend