सोमवार, आश्विन १९ गते २०८३
काठमाडौं । विश्व आतंकवादको प्रभाव मापन गर्ने Global Terrorism Index (GTI) 2026 मा पाकिस्तान पहिलो नम्बरमा परेको छ । Institute for Economics & Peace (IEP) ले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनअनुसार पाकिस्तान पहिलोपटक विश्वमै आतंकवादबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित देश बनेको हो ।
प्रतिवेदनअनुसार सन् २०२५ मा पाकिस्तानमा आतंकवादी हिंसाका कारण १ हजार १३९ जनाको मृत्यु भएको थियो भने १ हजार ४५ वटा आतंकवादी घटना रेकर्ड भएका छन् । आतंकवादबाट भएको मृत्यु सन् २०१३ यताकै उच्च तहमा पुगेको प्रतिवेदनले जनाएको छ ।
गत वर्ष पाकिस्तान GTI मा दोस्रो स्थानमा थियो । तर २०२५ मा आतंकवादी हिंसा बढेसँगै पाकिस्तानले बुर्किना फासोलाई पछि पार्दै पहिलो स्थान हासिल गरेको हो । प्रतिवेदनले पाकिस्तानलाई सूचकांकको इतिहासमै पहिलोपटक सबैभन्दा बढी आतंकवाद प्रभावित देशका रूपमा राखेको छ ।
TTP सबैभन्दा ठूलो चुनौती
पाकिस्तानमा बढ्दो आतंकवादी हिंसाको प्रमुख कारणमध्ये तहरीक–ए–तालिबान पाकिस्तान (TTP) को गतिविधि रहेको प्रतिवेदनले औंल्याएको छ । सन् २०२५ मा TTP का ५९५ वटा हमला भएका थिए, जुन अघिल्लो वर्षको ४८१ भन्दा २४ प्रतिशत बढी हो ।
TTP का कारण मात्रै २०२५ मा ६३७ जनाको मृत्यु भएको थियो, जुन पाकिस्तानमा भएका कुल आतंकवादसम्बन्धी मृत्युको करिब ५६ प्रतिशत हो । प्रतिवेदनले TTP लाई पाकिस्तानको सबैभन्दा घातक आतंकवादी समूह र विश्वकै तेस्रो सबैभन्दा घातक आतंकवादी समूहका रूपमा उल्लेख गरेको छ ।
अफगानिस्तानसँगको सम्बन्ध पनि सुरक्षा चुनौती
GTI 2026 ले पाकिस्तानको सुरक्षा संकटमा अफगानिस्तानसँगको तनावपूर्ण सम्बन्धलाई पनि महत्वपूर्ण कारकका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ । अफगानिस्तानमा तालिबान सत्तामा फर्किएपछि TTP ले आफ्नो भौगोलिक पहुँच र आक्रमण गर्ने क्षमता विस्तार गरेको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ ।
यससँगै बलोचिस्तान लिबरेसन आर्मी (BLA) लगायतका सशस्त्र समूहका गतिविधिले पनि पाकिस्तानको सुरक्षा चुनौती थप जटिल बनाएको छ ।
खैबर पख्तुनख्वा र बलोचिस्तान सबैभन्दा प्रभावित
पाकिस्तानभित्र खैबर पख्तुनख्वा र बलोचिस्तान आतंकवादी हिंसाबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्र बनेका छन् । २०२५ मा पाकिस्तानमा भएका आतंकवादी हमलामध्ये ७४ प्रतिशतभन्दा बढी र आतंकवादबाट भएका मृत्युको ६७ प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा यी दुई क्षेत्रमा केन्द्रित थियो ।
विश्वभर आतंकवाद घट्दा पाकिस्तानमा उल्टो अवस्था
रोचक पक्ष के छ भने २०२५ मा विश्वव्यापी रूपमा आतंकवादका कारण हुने मृत्यु र घटनामा उल्लेखनीय कमी आएको थियो। विश्वभर आतंकवादबाट हुने मृत्यु २८ प्रतिशतले घटेर ५ हजार ५८२ मा पुगेको थियो भने घटनाको संख्या पनि करिब २२ प्रतिशतले घटेको थियो ।
तर विश्वव्यापी रूपमा आतंकवाद घटिरहेका बेला पाकिस्तानमा भने मृत्यु बढेर १३ वर्षयताकै उच्च स्तरमा पुग्नुले त्यहाँको सुरक्षा अवस्थामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ ।
Global Terrorism Index 2026 का अनुसार आतंकवादबाट हुने विश्वका करिब ७० प्रतिशत मृत्यु पाकिस्तानसहित पाँच देशमा केन्द्रित छन् । पाकिस्तान, बुर्किना फासो, नाइजेरिया, नाइजर र डेमोक्रेटिक रिपब्लिक अफ कंगो अहिले आतंकवादी हिंसाको मुख्य केन्द्र बनेका छन् ।
यसरी GTI 2026 मा पाकिस्तानको पहिलो स्थान केवल एउटा अन्तर्राष्ट्रिय र्याङ्किङ होइन, पछिल्ला वर्षहरूमा बढ्दै गएको आतंकवादी हिंसा, सीमापार सुरक्षा चुनौती र आन्तरिक अस्थिरताको गम्भीर संकेतका रूपमा देखिएको छ ।